Materiały do pracy dyplomowej

Pisanie pracy podyplomowej wymaga często spędzenia wielu godzin w bibliotece. Wyszukanie odpowiednich źródeł, bibliografii to jeden z najważniejszych etapów napisania każdej pracy naukowej.

Rodzaj materiałów, które posłużą do pisania pracy zależy od tematyki i dziedziny, z jakiej piszesz pracę. Nie każda biblioteka będzie posiadać zbiory, które będą odpowiadać konkretnej pracy dyplomowej. Z reguły biblioteki miejskie mają ograniczone zasoby książek z danej dziedziny wiedzy. Najczęściej spotykanym zbiorem książek w tego typu bibliotekach jest literatura piękna. Niektóre z bibliotek miejskich specjalizują się w konkretnej dziedzinie – np. posiadają książki tylko i włącznie dla dzieci lub np. posiadają zbiory związane z historią danego miasta lub regionu.

Przy pisaniu prac podyplomowych warto korzystać z zasobów kilku bibliotek, gdyż bardzo często ich zbiory uzupełniają się (np. każda filia specjalizuje się w jednej dziedzinie). Największe zasoby mają przeważnie biblioteki uczelniane i ich wydziałowe jednostki. Każda uczelnia państwowa w Polsce ma swoją bibliotekę i podległe jej inne, mniejsze biblioteki wydziałów. Warto tam skierować swoje pierwsze kroki, gdy szukamy potrzebnych nam informacji i materiałów do pracy.

Każda biblioteka ma zbiory podzielone na kilka części. Najczęściej spotykanym podziałem jest podział na książki, które są dostępne na miejscu w czytelni oraz na książki dostępne do wypożyczenia na zewnątrz po złożeniu zamówienia w magazynie bibliotecznym. Oprócz tego w każdej bibliotece są specjalne katalogi i bazy danych do wyszukiwania interesujących nas książek lub czasopism, ale nie wszystkie opisują stan zasobów bibliotecznych, lecz zbierają tylko dane (np. na temat wydawnictw zagranicznych lub z innych uczelni w Polsce lub zagranicą). Przed wybraniem danej pozycji warto zwrócić uwagę, czy jest dostępna w danej bibliotece. Największe biblioteki uniwersyteckie oferują także usługę wypożyczenia książki z innej biblioteki krajowej lub zagranicznej (za dodatkową opłatą).

Standardowy katalog dzieli się na kilka mniejszych podkatalogów: alfabetyczny – szeregujący opisy wg nazw osobowych, korporatywnych (instytucji, organizacji), tytułów; rzeczowy – typ katalogu w którym podstawą porządkowania opisów bibliograficznych dokumentów jest ich zawartość. Taki katalog może być podzielony na mniejsze: rzeczowy-systematyczny (uporządkowany wg dziedzin wiedzy), rzeczowy-przedmiotowy (uporządkowany wg haseł przedmiotowych), rzeczowy-działowy – (posiada kilka lub kilkanaście działów treściowych).

Największą polską bazą jest baza Biblioteki Narodowej, która kataloguje wszystkie książki i czasopisma wydane w Polsce. Każde wydawnictwo w Polsce ma obowiązek zgłoszenia swoich publikacji do bazy danych (są to tzw. egzemplarze obowiązkowe).

W tej bazie można wyszukać każdą pozycję wydaną w Polsce, także multimedialną (video, płytę, książki elektroniczne). W katalogu tej bazy jest kilka tzw. bibliografii. Są to: Przewodnik Bibliograficzny”, „Polonica zagraniczne”, „Książki polskie podziemne (1976-1989)”, „Bibliografia Polska 1901-1939”. Oprócz tego zawiera bibliografie dotyczące czasopism: „Bibliografia Wydawnictw Ciągłych Nowych, Zawieszonych i Zmieniających Tytuł”, „Bibliografia Wydawnictw Ciągłych”, „Czasopisma polskie podziemne (1976-1990)” oraz „Bibliografia Zawartości Czasopism”, która zawiera spis wszystkich artykułów wydanych w prasie.

Baza ta stanowi dużą pomoc w szukaniu materiałów do przygotowania pracy. W internetowym katalogu tej bazy można wyszukać książki po tytule, autorze, a także po specjalnym numerze ISBN lub ISSN.

Jeśli chodzi o pisanie prac podyplomowych, można także korzystać z wyników badań i analiz zawartych w innych pracach. Każda biblioteka wydziałowa lub uniwersytecka archiwizuje wszystkie prace magisterskie i licencjackie danej uczelni i czasem warto zajrzeć do tych prac, gdyż może się okazać, że ktoś już wcześniej pisał na podobny temat lub prowadził badania naukowe.